Tết 2018
Tết 2018
Bạn đang xem
Trang chủ > SỎI TIẾT NIỆU > Sỏi tiết niệu có mấy loại, cách phòng tránh và điều trị sỏi đường tiết niệu

Sỏi tiết niệu có mấy loại, cách phòng tránh và điều trị sỏi đường tiết niệu

Sỏi tiết niệu có mấy loại, cách phòng tránh và điều trị sỏi đường tiết niệu
Đánh giá bài viết

Bạn đang bị hành hạ bởi những cơn đau lưng tê buốt, hay những lần đi tiểu thật khó khăn và đau đớn thì có thể bạn đang mắc căn bệnh sỏi tiết niệu.

Sỏi tiết niệu là gì?

Sỏi tiết niệu là bệnh khá phổ biến hiện nay với nhiều biến chứng như suy thận cấp hoặc mãn tính, nhiễm trùng…Sỏi tiết niệu xuất hiện ở các cơ quan thuộc hệ tiết niệu như sỏi thận, niệu quản, bàng quang, niệu đạo…

Sỏi tiết niệu có mấy loại, cách phòng tránh và điều trị sỏi đường tiết niệu

Bệnh sỏi tiết niệu gặp nhiều ở người trưởng thành hơn trẻ em và người già, trong đó nam giới có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn 2 đến 3 lần nữ giới. Theo nghiên cứu thì những người sống trong khí hậu khô nóng sẽ có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn.

Các loại sỏi tiết niệu thường gặp

1.Sỏi Canxi

Sỏi canxi là loại sỏi phổ biến nhất và chiếm tới 80% các loại sỏi. Sỏi canxi cứng, có nhiều hình dạng và kích thước khác nhau.

Nguyên nhân chính khiến người bệnh bị sỏi canxi là nước tiểu bị bão hòa muối canxi do ruột và ống thận tăng hấp thụ canxi. Những người bị sỏi canxi khi đi xét nghiệm nước tiểu sẽ thấy lượng canxi cao bất thường và có thể lên tới 800-1000mg/24h trong khi người bình thường chỉ ở mức 300mg qua nước tiểu trong một ngày.

Nguyên nhân tiếp theo khiến cơ thể hình thành sỏi canxi là thiếu citrat niệu. Citrat niệu có tác dụng ức chế sự kết tinh muối canxi, nhưng khi bị thiếu nước tiểu bị bão hòa muối canxi là điều kiện thuận lợi hình thành sỏi.

Một loại sỏi khác thuộc sỏi canxi là sỏi oxalat, nguyên nhân hình thành do nước tiểu quá bão hòa về oxalate. Trong khẩu phần ăn có nhiều oxalate như đại hoàng, rau chút chit, ngộ độc vitamin C…Sỏi oxalat thường có nhiều hơn ở những người bị rối loạn hệ thống men gan, người bị viêm ruột, cắt một phần ruột non…

2.Sỏi acid uric

Sỏi acid uric chỉ chiếm khoảng 10% những người bị sỏi tiết niệu và thường gặp ở những người có nồng độ axit uric cao. Sỏi không cứng và khó phát hiện bởi tia X hơn sỏi canxi.

Nguyên nhân hình thành sỏi acid uric do nước tiểu bão hòa acid uric và thường gặp ở những người bị tăng acid uric máu, di truyền, bệnh goutte, béo phì…

Sỏi tiết niệu có mấy loại, cách phòng tránh và điều trị sỏi đường tiết niệu
Các loại sỏi tiết niệu thường gặp

3/ Sỏi struvit

Chiếm 10% trong số các loại sỏi tiết niệu, sỏi struvit hay còn gọi là sỏi nhiễm trùng bởi những người bị sỏi struvit luôn đi kèm với tình trạng nhiễm trùng, nhiễm khuẩn đường tiết niệu. Vi khuẩn giải phóng ra chất ức chế hòa tan struvit tạo điều kiện hình thành sỏi.

4.Sỏi Cystin

Sỏi cystin là loại sỏi ít gặp trong các loại sỏi tiết niệu và thể hiện yếu tố di truyền rõ rệt. Do đó, những người trong gia đình đã mắc bệnh sỏi cystin thì xác suất bạn cũng bị bệnh là rất cao. Sỏi cystin được hình thành do sự đào thải chất cystin nhiều qua thận nhưng gặp cản trở trong quá trình hoa tan dẫn đến đọng lại thành sỏi.

Các triệu chứng của bệnh sỏi tiết niệu

  • Do sỏi tiết niệu thường ở các vị trí uốn khúc, hẹp, tắc nghẽn trong đường tiểu nên những người bị sỏi tiết niệu thường bị những cơn đau lưng, đái ra máu do sỏi cọ xát khi di chuyển.
  • Nếu sỏi có ở niệu đạo, bàng quang sẽ làm người bệnh bị đái buốt, đái rắt hoặc đái khó.
  • Khi kích thước sỏi tăng lên có thể gây ra những cơn đau dữ dội vùng hố sườn hai bên lưng, vùng hạ sườn. Người bệnh có thể đau co thắt bên trong, đau lăn lộn không thể giảm khi thay đổi tư thế…
  • Nếu đài thận, bể thận bị viêm người bệnh sẽ có dấu hiệu sốt cao, rét run.

Nguyên nhân gây ra bênh sỏi tiết niệu

Sỏi đường tiết niệu do nhiều nguyên nhân và nhiều nhân tố khác nhau kết hợp gây nên. Dưới đây là các nguyên nhân phổ biến nhất:

  • Khi cơ thể có những rối loạn về mặt sinh lý kết hợp các yếu tố thuận lợi như giảm lưu lượng nước tiểu, nhiễm khuẩn đường tiết niệu, dị dạng đường tiết niệu thì các muối khoáng hòa tan sẽ có cơ hội kết tinh thành sỏi.
  • Uống nước ít, độ PH nước tiểu thấp, trong khẩu phần ăn mà thức ăn có chứa nhiều oxalate, canxi…là những yếu tố thuận lợi để hình thành sỏi.
  • Một số loại thuốc uống trong thời gian dài là tác nhân hình thành sỏi và thúc đẩy kích thước nhanh to hơn như thuốc lợi tiểu, vitamin D, C, Glucocoticoids, Acetazolamide, Thiazides, Salicylate, Probenecid, Allopurinol….
Sỏi tiết niệu có mấy loại, cách phòng tránh và điều trị sỏi đường tiết niệu
Sỏi tiết niệu hình thành trong đường niệu quản

Các biến chứng của bệnh sỏi đường tiết niệu

  • Sỏi với kích thước lớn bị kẹt bên trong đài thận làm chèn ép, bế tắc đài thận, lâu dần đài thận bị giãn ra mỏng như một túi nước. Khi bị ứ nước tiểu sẽ tắc động vào hệ thần kinh thận và vỏ thận gây cho người bệnh những cơn đau quặn thận.
  • Sỏi cọ xát vào đường niệu đặc biệt là sỏi có gai làm niêm mạc phù nề tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập gây viêm nhiễm đường tiểu. Nếu viêm nhiễm nặng có thể dẫn đến suy thận, xơ hóa thành đường tiểu, thận bị ứ mủ nhiều, đài bể thận giãn to có thể phải cắt bỏ thận.
  • Viêm nhiễm nặng ở đường tiểu có thể làm hoại tử đường tiểu, rò bàng quang, niệu quản. Sỏi xuất hiện thời gian dài ở hai bên niệu quản hoặc một bên sỏi thận một bên sỏi niệu còn dẫn đến tình trạng bị vô niệu ( không có nước tiểu). Khi có sỏi ở cả hai bên thận sẽ làm suy giảm chức năng thận, khi kết hợp viêm nhiễm nặng có thể gây ra suy thận cấp hoặc mãn tính.

Phòng bệnh sỏi tiết niệu

  • Uống ít nước và lượng nước tiểu quá ít trong ngày là nguyên nhân gây bệnh sỏi tiết niệu. Do đó, chúng ta cần phải uống nhiều nước  từ 2-3 lít để đảm bảo lượng nước tiểu đạt khoảng 2,5 lít/ ngày.
  • Nếu bị nhiễm khuẩn, viêm bể thận hay viêm thận cần điều trị nhanh chóng và kịp thời để ngăn chặn các biến chứng và nhân tố hình thành sỏi.
  • Khi đã biết nguyên nhân và thành phần của sỏi thì phải điều trị theo nguyên nhân để đảm bảo mang lại kết quả điều trị tốt nhất.

Người bị sỏi tiết niệu nên ăn gì, kiêng gì?

Chế độ ăn uống cho người bị bệnh sỏi đường tiết niệu còn phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh và loại sỏi của từng người.

  • Nếu bạn bị sỏi do axit oxalic tạo thành thì nên kiêng ăn thực phẩm nhiều canxi như tôm, cua, ốc, rau câu, táo, tỏi, cafe, nước chè…Và thực phẩm nên ăn là các loại thịt nạc, thịt gà, thịt vịt, cá, trứng, nho…
Sỏi tiết niệu có mấy loại, cách phòng tránh và điều trị sỏi đường tiết niệu
Người bị sỏi tiết niệu nên ăn gì, kiêng gì
  • Người bị sỏi axit cacbonic hoặc phốt pho canxi thì nên ăn nhiều đồ chua để đẩy nhanh quá trình làm tan sỏi.
  • Người bị sỏi axit uric không nên ăn nội tạng động vật, óc, tủy xương…mà nên ăn nhiều rau củ quả tươi, sữa…
  • Người bị sỏi niệu quản không nên uống cà phê, rượu , bia, chất kích thích…

Phương pháp điều trị bệnh sỏi tiết niệu

Sỏi đường tiết niệu là bệnh lý nguy hiểm và phức tạp, thường gây ra nhiều biến chứng ảnh hưởng tới sức khỏe cũng như mạng sống con người. Vì vậy, khi phát hiện hay đang nghi ngờ mình bị sỏi đường tiết niệu, bệnh nhân hãy đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa uy tín để được tư vấn và có biện pháp điều trị phù hợp. Dưới đây là một số phương pháp sử dụng để điều trị bệnh sỏi đường tiết niệu phổ biến hiện nay:

Người bệnh đến với các cơ sở y tế chuyên khoa uy tín sẽ được tiên lượng và định hướng điều trị sỏi tiết niệu đặc biệt là sỏi niệu quản theo 2 yếu tố chính là kích thước và vị trí của sỏi.

Điều trị sỏi đường tiết niệu theo kích thước

  • Khi sỏi có đường kính nhỏ hơn 5mm thì sẽ được điều trị bằng phương pháp sử dụng thuốc để tác động cho sỏi rơi xuống bàng quang một cách tự nhiên nhất và đẩy ra ngoài. Trong trường hợp này thời gian điều trị thường kéo dài khoảng 2 tuần và trên 80% được điều trị khỏi chỉ với thuốc giảm đau và thuốc giãn cơ trơn niệu quản.
  • Với những bệnh nhân có kích thước sỏi lớn hơn 5mm hoặc nhỏ hơn 5mm nhưng sau 2-4 tuần điều trị mà sỏi không tự rơi xuống bàng quang được sẽ phải xem xét khả năng mổ lấy sỏi.
Sỏi tiết niệu có mấy loại, cách phòng tránh và điều trị sỏi đường tiết niệu
Đường kính sỏi nhỏ hơn 5mm có thể điều trị khỏi hoàn toàn bằng thuốc

Có thể bạn quan tâm:

Điều trị sỏi đường tiết niệu theo vị trí của sỏi

  • Sỏi tiết niệu có kích thước nhỏ hơn 2 cm thường điều trị bằng phương pháp tán sỏi, nếu vị trí sỏi năm ở đài thận dưới sẽ cho kết quả kém hơn. Trong trường hợp sỏi tiết niệu nằm ở phía đài dưới thì sẽ được chỉ định tán sỏi khi kích thước nhỏ hơn 1 cm.
  • Sỏi niệu quản có đường kính dưới 1 cm cũng có thể được chỉ định tán sỏi ngoài cơ thể. Tuy nhiên, với phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ sẽ không áp dụng được phương pháp này khi sỏi nằm ở vị trí 1/3 giữa hoặc 1/3 dưới.
  • Với các trường hợp sỏi có kích thước lớn hoặc nằm ở niệu quản không thể tán hay lấy sỏi nội soi thì phương pháp mổ lấy sỏi qua da sẽ được áp dụng. Đây là phương pháp an toàn và cho hiệu quả điều trị cao.
  • Phương pháp mổ lấy sỏi nội soi được áp dụng ở hầu hết các vị trí sỏi. Tuy nhiên, để sử dụng phương pháp này cần xem xét nhiều yếu tố như thể trạng bệnh nhận, phương tiện cơ sở vật chất, kinh nghiệm của bác sĩ điều trị…

 

Tác giả: -

Trả lời

Top